سەرییەی عەبدوڵڵا کوڕی جەحشی ئەسەدی بۆ نەخلە

پێغەمبەری خوا ﷺ نێردراوەکەی عەبدوڵڵا کوڕی جەحشی ئەسەدی نارد بۆ نەخلە لە ڕەجەب لەسەر حەڤدە مانگ لە کۆچ لە دوانزە پیاو لە موهاجیر؛ هەر دوو کەس نۆبەی وشترێکیان دەکرد؛ گەیشتنە بەتنی نەخلە و چاودێریی کاروانێکی قوڕەیشیان دەکرد؛ و لەم سەرییەیەدا عەبدوڵڵا کوڕی جەحش بە ئەمیرولموئمینین ناونرا؛ پێغەمبەری خوا نامەیەکی بۆ نووسی و فەرمانی پێ کرد سەیری نەکات هەتا دوو ڕۆژ ڕۆیشت پاشان سەیری بکات؛ کاتێک نامەکەی کردەوە تێیدا بینی: «کاتێک سەیری ئەم نامەیەم کردیت، بڕۆ هەتا لە نەخلە لەنێوان مەککە و تایف دابەزیت و تێیدا چاودێریی قوڕەیش بکەیت، و هەواڵیان بۆ فێر بی»؛ وتی: گوێم لێ و گوێڕایەڵم، و هاوەڵانی ئاگادار کرد، و کە ناچار ناکات؛ هەر کەس حەزی لە شەهادەتە با هەستێت، و هەر کەس مردنی ناخۆشە با بگەڕێتەوە؛ و من هەڵدەستم. هەموویان ڕۆیشتن. لە ناوەڕاستی ڕێگادا سەعد کوڕی ئەبی وەققاس و عوتبە کوڕی غەزوان وشترێکیان ون کرد کە نۆبەیان پێ دەکرد؛ لە داواکردنی مایەوەن، و عەبدوڵڵا کوڕی جەحش دوور کەوتەوە هەتا لە نەخلە دابەزی؛ کاروانێکی قوڕەیش پێیدا تێپەڕی مێوژ و ئادام و بازرگانی هەڵدەگرت؛ تێیدا عەمرۆ کوڕی حەزڕەمی، و عوسمان و نەوفەل کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی موغیرە، و حەکەم کوڕی کەیسەن مەولای بەنوو موغیرە؛ موسڵمانان مشورەتیان کرد و وتیان: ئێمە لە کۆتا ڕۆژی ڕەجەبی مانگی حەرامداین؛ ئەگەر جەنگیان لەگەڵ بکەین مانگی حەراممان شکاندووە، و ئەگەر ئەم شەوە جێیان بهێڵین دەچنە ناو حەرەم؛ پاشان کۆک بوون لەسەر ڕووبەڕووبوونەوەیان؛ یەکێکیان تیرێکی هاویشتە عەمرۆ کوڕی حەزڕەمی و کوشتی، و عوسمان و حەکەمیان بەدیل گرت، و نەوفەل ڕایکرد؛ پاشان بە کاروان و دوو بەدیلەوە هاتن، و پێنجی یان لێ جیا کردبووەوە، و ئەوە یەکەم خومس بوو لە ئیسلامدا، و یەکەم کوژراو لە ئیسلامدا و یەکەم دوو بەدیل لە ئیسلامدا؛ پێغەمبەری خوا ﷺ ئەوەی کردبوویان ڕەت کردەوە، و سەختی و نکۆڵیکردنی قوڕەیش توند بوو، و بانگەشەیان دەکرد قسەیەکیان دۆزیوەتەوە؛ وتیان: محەممەد مانگی حەرامی حەڵاڵ کرد؛ و ئەمە بەسەر موسڵماناندا سەخت بوو، هەتا خوای گەورە دابەزاند: {يسألونك عن الشهر الحرام قتال فيه قل قتال فيه كبير وصد عن سبيل الله وكفر به والمسجد الحرام وإخراج أهله منه أكبر عند الله والفتنة أكبر من القتل} [البقرة: ٢١٧].