سەرییەی عەبدوڵڵا کوڕی جەحشی ئەسەدی بۆ نەخلە

پێغەمبەری خوا صلّى الله عليه وسلّم نێردراوەکەی عەبدوڵڵا کوڕی جەحشی ئەسەدی نارد بۆ نەخلە لە ڕەجەب لەسەر حەڤدە مانگ لە کۆچ لە دوانزە پیاو لە موهاجیر؛ هەر دوو کەس نۆبەی وشترێکیان دەکرد؛ گەیشتنە بەتنی نەخلە و چاودێریی کاروانێکی قوڕەیشیان دەکرد؛ و لەم سەرییەیەدا عەبدوڵڵا کوڕی جەحش بە ئەمیرولموئمینین ناونرا؛ پێغەمبەری خوا نامەیەکی بۆ نووسی و فەرمانی پێ کرد سەیری نەکات هەتا دوو ڕۆژ ڕۆیشت پاشان سەیری بکات؛ کاتێک نامەکەی کردەوە تێیدا بینی: «کاتێک سەیری ئەم نامەیەم کردیت، بڕۆ هەتا لە نەخلە لەنێوان مەککە و تایف دابەزیت و تێیدا چاودێریی قوڕەیش بکەیت، و هەواڵیان بۆ فێر بی»؛ وتی: گوێم لێ و گوێڕایەڵم، و هاوەڵانی ئاگادار کرد، و کە ناچار ناکات؛ هەر کەس حەزی لە شەهادەتە با هەستێت، و هەر کەس مردنی ناخۆشە با بگەڕێتەوە؛ و من هەڵدەستم. هەموویان ڕۆیشتن. لە ناوەڕاستی ڕێگادا سەعد کوڕی ئەبی وەققاس و عوتبە کوڕی غەزوان وشترێکیان ون کرد کە نۆبەیان پێ دەکرد؛ لە داواکردنی مایەوەن، و عەبدوڵڵا کوڕی جەحش دوور کەوتەوە هەتا لە نەخلە دابەزی؛ کاروانێکی قوڕەیش پێیدا تێپەڕی مێوژ و ئادام و بازرگانی هەڵدەگرت؛ تێیدا عەمرۆ کوڕی حەزڕەمی، و عوسمان و نەوفەل کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی موغیرە، و حەکەم کوڕی کەیسەن مەولای بەنوو موغیرە؛ موسڵمانان مشورەتیان کرد و وتیان: ئێمە لە کۆتا ڕۆژی ڕەجەبی مانگی حەرامداین؛ ئەگەر جەنگیان لەگەڵ بکەین مانگی حەراممان شکاندووە، و ئەگەر ئەم شەوە جێیان بهێڵین دەچنە ناو حەرەم؛ پاشان کۆک بوون لەسەر ڕووبەڕووبوونەوەیان؛ یەکێکیان تیرێکی هاویشتە عەمرۆ کوڕی حەزڕەمی و کوشتی، و عوسمان و حەکەمیان بەدیل گرت، و نەوفەل ڕایکرد؛ پاشان بە کاروان و دوو بەدیلەوە هاتن، و پێنجی یان لێ جیا کردبووەوە، و ئەوە یەکەم خومس بوو لە ئیسلامدا، و یەکەم کوژراو لە ئیسلامدا و یەکەم دوو بەدیل لە ئیسلامدا؛ پێغەمبەری خوا صلّى الله عليه وسلّم ئەوەی کردبوویان ڕەت کردەوە، و سەختی و نکۆڵیکردنی قوڕەیش توند بوو، و بانگەشەیان دەکرد قسەیەکیان دۆزیوەتەوە؛ وتیان: محەممەد مانگی حەرامی حەڵاڵ کرد؛ و ئەمە بەسەر موسڵماناندا سەخت بوو، هەتا خوای گەورە دابەزاند: {يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ} [البقرة: ٢١٧].