ژیانی پێغەمبەر ﷺ
تەنها ساڵ
گەشتی پێغەمبەر ﷺ لەگەڵ مامی ئەبوتالب بۆ شام
-42 ک.ھ. · ؟/؟/581 ز
کاتێک پێغەمبەر ﷺ دوازدە ساڵ بوو، مامی ئەبوتالب لەگەڵ کاروانێکی بازرگانی بردییە شام. لە بوسرا ڕاهیبێک بە ناوی بەحیرا نیشانەکانی پێغەمبەرایەتیی تێدا بینی و داوای کرد بیگەڕێنێتەوە مەککە و لە جوولەکە و ڕۆمییەکان بیپارێزێت. ئەبوتالب زوو گەڕاندییەوە.
کاتێک پێغەمبەر ﷺ گەیشتە دوازدە ساڵ، مامی ئەبوتالب لە کاروانێکدا بۆ بازرگانی چووە شام و لەگەڵ خۆی بردی. کاتێک کاروانەکە لە بوسرا دابەزی، بەسەر ڕاهیبێکدا تێپەڕین بە ناوی بەحیرا، کە لە ئینجیل زانا بوو و شارەزای مەسیحییەت بوو. بەحیرا پێغەمبەری ﷺ بینی، سەیری دەکرد و قسەی لەگەڵ دەکرد، پاشان ڕووی کردە ئەبوتالب و پێی وت: ئەم کوڕە چییە لە تۆ؟ وتی: کوڕمە (ئەبوتالب بە کوڕی خۆی ناوی دەبرد بەهۆی زۆری خۆشەویستی و میهرەبانی). بەحیرا وتی: کوڕت نییە، و نابێت باوکی ئەم کوڕە زیندوو بێت. وتی: برازایە. پرسی: باوکی چی لێ هات؟ وتی: مرد و دایکی دووگیان بوو پێی. بەحیرا وتی: ڕاستت وت. بیگەڕێنەوە وڵاتەکەی و لە جوولەکە بیپارێزە؛ سوێند بە خوا ئەگەر لێرە بیبینن زیانیان پێ دەگەیەنن؛ چونکە بۆ برازاکەت کاروبارێکی گەورە هەیە. ئەبوتالب زوو گەڕاندییەوە مەککە.
تیرمزی دەگێڕێتەوە: ئەبوتالب چووە شام، و پێغەمبەر ﷺ لەگەڵی چوو لەگەڵ پیرەمێردانی قوڕەیش؛ کاتێک نزیک بوونەوە لە ڕاهیب — واتە بەحیرا — دابەزین و بارەکانیان کردنەوە؛ ڕاهیبەکە هاتە دەرەوە بۆ لایان، لە کاتێکدا پێشتر تێدەپەڕین و نەدەهاتە دەرەوە و سەیری نەدەکردن. کاتێک بارەکانیان دەکردنەوە، ڕاهیبەکە لە نێوانیاندا دەگەڕا هەتا هات و دەستی پێغەمبەری خوا ﷺ ی گرت و وتی: ئەمە سەروەری جیهانیانە، ئەمە پێغەمبەری پەروەردگاری جیهانیانە، خوا دەینێرێت وەک ڕەحمەت بۆ جیهانیان. پیرەمێردانی قوڕەیش پرسیان: لە کوێوە دەیزانیت؟ وتی: کاتێک لە عەقەبەوە دەرکەوتن، دار و بەرد نەما کە سجدە نەبات، و تەنها بۆ پێغەمبەرێک سجدە دەبەن، و بە مۆری پێغەمبەرایەتی دەیناسم لە ژێر کڕۆکی شانیدا وەک سێوێک.
پاشان گەڕایەوە و خواردنی بۆ دروست کردن؛ کاتێک هێنا، ﷺ لەگەڵ وشترەکان بوو؛ وتی: بینێرنە لای. هات و هەورێک سێبەری بۆ دەکرد؛ کاتێک نزیک بووەوە لە خەڵکەکە، دۆزییەوە پێش ئەو چووبوونە سێبەری دارەکە، و کاتێک پێغەمبەری خوا ﷺ دانیشت سێبەری دارەکە لاری بۆ کرد. بەحیرا وتی: سەیری سێبەری دارەکە بکەن لاری بۆ کرد!
لە کاتێکدا لەسەریان وەستابوو، سوێندی لێ دەکردن مەیبەنە لای ڕۆم؛ چونکە ئەگەر ڕۆم بیبینن بە وەسف دەیناسن و دەیکوژن. پاشان سەیری کرد و حەوت کەس لە ڕۆمەوە هاتن؛ پێشوازیی لێکردن و پرسی: بۆچی هاتوون؟ وتیان: هاتووین چونکە ئەم پێغەمبەرە لەم مانگە دەرچووە، و ڕێگایەک نەماوە کە کەسانی بۆ نەنێردرابێت، و هەواڵی پێ گەیشتووین و بۆ ئەم ڕێگایەت نێردراوین. پرسی: کەسێکی باشتر لە ئێوە لە دوای خۆتان بەجێهێشتووە؟ وتیان: تەنها هەواڵی بۆ ئەم ڕێگایەت پێ گەیشتووین. پرسی: ئەگەر خوا ویستبێتی کارێک بکات، کەس دەتوانێت بیگەڕێنێتەوە؟ وتیان: نەخێر. وتی: کەواتە بەیعەتی لێ بکەن، و لەلای مانەوە. پاشان ڕاهیب بەحیرا سوێندی لێ کردن کێ پارێزەرییەتی؟ ئەبوتالب وتی… و هەر سوێندی لێ دەکرد هەتا ئەبوتالب گەڕاندییەوە.
سەرچاوەکان
الموسوعة التاريخية — الدرر السنية
شوێنەوار: dorar era=1 page=1 · سفر النبي صلَّى اللهُ عليه وسلَّم مع عمه أبي طالب إلى الشام
https://dorar.net/history
