غەزای خەیبەر

خاوەنەکانی سیرە لە کاتەکەیدا لەسەر دوو وتە جیاوازن؛ وتراوە: لە ساڵی حەوتەم. ئەوە وتەی ئیبن ئیسحاق و غەیریەتی. و وتراوە: لە ساڵی شەشەم. وتەی مالک و غەیریەتی. ئیبن قەیییم وتی: زۆرینە لەسەر ئەوەن کە لە حەوتەمدایە. ئیبن حەجەر وتی: ئەم وتانە نزیکن، و ڕاجح ئەوەیە ئیبن ئیسحاق باسی کردووە؛ دەکرێت کۆبکرێنەوە بەوەی ئەوەی ساڵی شەشی وتووە لەسەر دەستپێکی ساڵ لە مانگی ڕاستەقینەی کۆچ — ڕەبیعولئەووەل — بووە. لە ئەنەسەوە: پێغەمبەر ﷺ غەزای خەیبەری کرد؛ نوێژی بەیانیمان لەلای لە تاریکی بەیانیدا کرد، سوار بوو و ئەبوو تەلحە سوار بوو و من لە پشت ئەبوو تەلحەوە بووم؛ لە کۆڵانی خەیبەردا ڕایکرد… کاتێک چووە گوندەکە فەرمووی: «اللە أکبر، خەیبەر وێران بوو؛ کاتێک دەکەوینە سەحای گەلێک، بەیانی ئاگادارکراوان خراپە». سێجارە وتی. خەڵکەکە چووبوونە کارەکانیان و وتیان: محەممەد، سوێند بە خوا — و هەندێک وتیان: محەممەد و خەمیس (سوپا) —. بە عەنوە گرتمان و دیلەکان کۆکرانەوە؛ دیحیە هات و وتی: ئەی پێغەمبەری خوا، کەنیزەکێکم لێ بدە؛ فەرمووی: بڕۆ کەنیزەکێک وەربگرە. سەفییە کچی حویەیی گرت؛ پیاوێک هات و وتی: سەفییە کچی حویەیی سەروەری قورەیزە و نەزیردت بە دیحیە داوە! تەنها بۆ تۆ دەشێت. فەرمووی: لەگەڵی بانگی بکەن. کاتێک سەیری کرد فەرمووی: کەنیزەکێکی تر وەربگرە. ئازادی کرد و هاوسەرگیری لەگەڵ کرد… لە ئەنەس رضي الله عنه: شەو گەیشتە خەیبەر و کاتێک شەو دەگەیشتە گەلێک هێرشی نەدەکرد هەتا بەیانی؛ جوولەکەکان بە ئامێری کشتوکاڵەوە دەرچوون و وتیان: محەممەد سوێند بە خوا، محەممەد و خەمیس. فەرمووی: «اللە أکبر، خەیبەر وێران بوو…». خوا فەتحی خەیبەری بە دەستی عەلی کوڕی ئەبوتالب رضي الله عنه کرد. لە عەبدوڵڵا کوڕی عومەر رضي الله عنهما: پێغەمبەر ﷺ خەیبەری بە جوولەکەکان دا کە کاری تێدا بکەن و بچێنن و نیوەی ئەوەی لێ دەردەچێت بۆیان بێت. لەسەر زەویان هێشتنەوە و نیوەیان بۆ بوو.