غەزای حونەین (هەوازین)

حونەین: دۆڵێکە لە تەنیشت زی مەجاز، نزیک تایف، و لەنێوان ئەو و مەککە چەند میلی زیاتر لە دە لە لایەکی شەرایع و سەیلی کەبیر؛ وتراوە بە حونەین ناونراوە بە ناوی پیاوێک: حونەین کوڕی قابیسە… پێغەمبەر ﷺ نۆزدە ڕۆژ لە مەککە مانەوە هەتا هەوازین و ثەقیف هاتن و لە حونەین دابەزین دەیانویست شەڕی ﷺ بکەن؛ پێشتر کۆبووبوونەوە کاتێک بیستیان لە مەدینە دەرچووە، وا دەیانزانی بۆ لایان دێت؛ کاتێک پێیان گەیشت لە مەککە دابەزیوە دەستیان کرد بە ئامادەکاری؛ ویستیان شەڕێکی یەکلاکەرەوە بێت؛ ماڵ و ژن و منداڵیان هێنا بۆ ئەوەی کەس ڕانەکات؛ سەرکردەیان مالیک کوڕی عەوفی نەزری بوو، و غەتەفان و غەیرەیان لەگەڵ بانگ کرد. پێغەمبەر ﷺ ئامادە بوو؛ سی وشتر و سی زرێی لە یەعلا کوڕی ئومیە قەرز کرد، و سەد زرێی لە سەفوان کوڕی ئومیە، و عەتتاب کوڕی ئەسید کوڕی ئەبی عاصی کردە ئەمیر لەسەر مەککە؛ لە دوو سەحیحدا هاتووە تەڵیقاء لەگەڵی چوونە حونەین. سوپاکەی لە تاریکی بەیانیدا ڕووی کردە دۆڵی حونەین و دابەزین؛ کاتێک چوونە دۆڵەکە هێرشیان کردە سەر هەوازین و ئاشکرا بوون؛ موسڵمانان کەوتنە سەر ئەو غەنیمەتانەی جێیان هێشتبوو؛ لەو کاتەدا هەوازین ڕوویان تێ کردن و بارانێکی تیر لێدان؛ موسڵمانان چاوەڕێی ئەمە نەبوون و زەوی بەسەریاندا تەنگ بووەوە؛ ڕایانکردە دواوە و کەس سەیری کەسی نەدەکرد؛ ﷺ لای ڕاست کشایەوە و دەیوت: «خەڵک لە کوێن؟ وەرنە لام، من پێغەمبەری خواوم، من محەممەد کوڕی عەبدوڵڵام». فەرمانی مامی عەبباس — کە دەنگی بەرز بوو — کرد خەڵک بانگ بکات بۆ مانەوە، بەتایبەت خاوەنەکانی بەیعەتی ڕیزوان؛ خێرا هاتنە لای؛ پاشان ئەنساری بانگ کرد، پاشان بەنوو حاریس کوڕی خەزرەج؛ وەک باڵندە هاتنە لای دەیانوت: لەببەیک، لەببەیک. شەڕەکە بەهێز بوو دژی هەوازین؛ ﷺ کاتێک شەڕەکە توند بوو فەرمووی: «ئەمە کاتی گەرمبوونی جەنگە». پاشان چەند بەردۆچکە — یان خاک — گرت و فڕێیدایە ڕووی کافران و دەیوت: «ڕووخسارەکان ناشیرین بن». هیچ مرۆڤێکیان نەما چاوەکانی بەو قبزەیە پڕ نەبن لە خاک؛ ڕایانکردە دواوە و ﷺ دەیوت: «شکستیان هێنا سوێند بە پەروەردگاری محەممەد» و لە ڕیوایەتێکی تردا: «شکستیان هێنا سوێند بە پەروەردگاری کەعبە». ڕیوایەت کراوە: کوژراوانی بەنوو مالیک لە ثەقیف بە تەنیا گەیشتە ٧٠ کوژراو، و لە ئەوتاس لە بەنوو مالیک ٣٠٠ کوژران، و خەڵکێکی زۆر لە بەنوو نەسر کوڕی موعاویە پاشان لە بەنوو ڕیئاب کوژران؛ و ڕیوایەت کراوە: دیلەکانی حونەین گەیشتە ٦٠٠٠ ژن و منداڵ. لەکاتێکدا چوار کەس لە موسڵمانان کوژران.