غەزای تەبووک و سوپای عوسرە

تەبووک شوێنێکە لەنێوان وادی قولەرا و شام. ئەبوو مووسای ئەشعەری رضي الله عنه وتی: هاوەڵانم ناردمە لای پێغەمبەر ﷺ داوای وەسواری بۆیان بکەم کاتێک لەگەڵی لە سوپای عوسرەدا بوون، کە غەزای تەبووکە… حەدیسی ئەبوو مووسا ئاماژەیە بۆ ئەو تەنگەتاوییە سەختەی هاوەڵان لە ماڵ و خۆراک و وەسواریدا تێیدا بوون؛ هەروەها موسڵیم لە ئەبوو هورەیرە رضي الله عنه دەگێڕێتەوە ئەوەی لە ڕێگای ئەم غەزایەدا لە کەمی خۆراک بەسەر موسڵماناندا هات هەتا ناوکی خورمایان دەمژارد و ئاوین لەسەر دەخواردەوە؛ و لە ڕیوایەتێکی تردا: مۆڵەتیان لە ﷺ وەرگرت وەسواریەکانیان قوربانی بکەن بۆ خواردن. خوای گەورە فەرمووی: {لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ} [التوبة: ١١٧]. ئیبن کەسیر وتی: پێغەمبەر ﷺ بڕیاری شەڕی ڕۆمی دا چونکە نزیکترین خەڵکن لێی؛ و شایەنترین خەڵکن بە بانگەوازی هەق بەهۆی نزیکیان لە ئیسلام و خاوەنەکانی… و ﷺ ئاراستەی ئەم غەزایەی ڕوون کردەوە؛ لە موعاز رضي الله عنه: فەرمووی: «سبەینێ ئەگەر خوا بیەوێت دێنە چاوی تەبووک، و ناگەنە لای هەتا نیوەڕۆ؛ ئەوەی لەتان بگاتە لای دەستی مەداتە ئاوی هەتا بێم». ناسراو و ڕاجح ئەوەیە سوپای تەبووک سی هەزار بوو؛ بەڵام پێغەمبەر ﷺ شەڕی لە دوژمنان نەبینی؛ گەڕایەوە مەدینە سەرکەوتوو دوای ئەوەی بیست شەو لە تەبووک مانەوە.