هەڵوەشاندنی قوڕەیش بۆ پەیمانی سەحیفە

دوای تێپەڕینی دوو یان سێ ساڵ لە گەمارۆی ستەمکارانە لە شیعبی ئەبوتالب، سەحیفە هەڵوەشێنرا و گەمارۆکە شکا؛ ئەوەش ئەوە بوو کە قوڕەیش لەنێوان ڕازی بەم پەیمانە و ناخۆش بەرامبەری بوون، و ئەوانەی ناخۆشیان پێی بوو هەوڵی هەڵوەشاندنیان دا. ئەوەی لەسەر ئەمە وەستا هیشام کوڕی عەمرۆ بوو لە بەنوو عامر کوڕی لوئەیی؛ بە شەو بە نهێنی خواردن دەگەیاندە بەنوو هاشم لە شیعب. چووە لای زوهەیری کوڕی ئەبی ئومیەیە مەخزومی — دایکی عاتیکە کچی عەبدولموتتەلیب بوو — و وتی: ئەی زوهەیر، ڕازیت خواردن بخۆیت و خواردنەوە بخۆیتەوە، و مامۆزاکانت لەو حاڵەدان کە دەیزانیت؟ وتی: وای لە تۆ، من چی بکەم لەکاتێکدا پیاوێکی تەنیام؟ سوێند بە خوا ئەگەر پیاوێکی ترم لەگەڵ بوایە لەسەر هەڵوەشاندنی دەوەستام. وتی: پیاوێکت دۆزییەوە. وتی: کێیە؟ وتی: من. زوهەیر پێی وت: پیاوێکی سێیەممان بۆ بگەڕێ. چووە لای موتعیمی کوڕی عەدی، خزمایەتیی بەنوو هاشم و بەنوو موتتەلیب — کوڕەکانی عەبد مەناف — ی بیر هێنایەوە، و سەرزەنشتی کرد لەسەر ڕەزامەندی لەگەڵ قوڕەیش لەم ستەمەدا. موتعیم وتی: وای لە تۆ، چی بکەم؟ من تەنها پیاوێکی تەنیام. وتی: دووەمت دۆزییەوە. وتی: کێیە؟ وتی: من. وتی: سێیەممان بۆ بگەڕێ. وتی: کردمە. وتی: کێیە؟ وتی: زوهەیری کوڕی ئەبی ئومیەیە. وتی: چوارەممان بۆ بگەڕێ. چووە لای ئەبولبەختەریی کوڕی هیشام، و شتێکی هاوشێوەی ئەوەی بە موتعیمی وتی پێی وت. وتی: کەس هەیە یارمەتی لەسەر ئەمە بدات؟ وتی: بەڵێ. وتی: کێیە؟ وتی: زوهەیری کوڕی ئەبی ئومیەیە، و موتعیمی کوڕی عەدی، و من لەگەڵتم. وتی: پێنجەممان بۆ بگەڕێ. چووە لای زەمعەی کوڕی ئەسوەد کوڕی موتتەلیب کوڕی ئەسەد، قسەی لەگەڵ کرد و خزمایەتی و مافیانی باس کرد. پێی وت: لەسەر ئەم کارەی بانگم دەکەیت بۆی کەس هەیە؟ وتی: بەڵێ. پاشان ناوی خەڵکەکەی بۆ هێنا. لەلای حەجون کۆبوونەوە و پەیمانیان دا لەسەر هەڵوەشاندنی سەحیفەکە بوەستن؛ و زوهەیر وتی: من دەست پێ دەکەم و یەکەم کەس دەبم قسە بکات. کاتێک بەیانی هات، چوونە ئەنجومەنەکانیان، و زوهەیر بە جلێکی جوانەوە چوو، حەوت جار بە دەوری کەعبەدا سووڕایەوە، پاشان ڕووی کردە خەڵک و وتی: ئەی خەڵکی مەککە، خواردن دەخۆین و جل دەپۆشین، و بەنوو هاشم لە مەرگدان، نە دەفرۆشرێت پێیان و نە لێیان دەکڕدرێت؟ سوێند بە خوا دانانیشم هەتا ئەم سەحیفە پچڕێنەرە ستەمکارانە بدرێتەوە. ئەبووجەهل — کە لە لایەکی مزگەوتدا بوو — وتی: درۆت کرد، سوێند بە خوا نادرێتەوە. زەمعەی کوڕی ئەسوەد وتی: تۆ سوێند بە خوا درۆتەریت؛ کاتێک نووسرا ڕازی نەبووین بە نووسینی. ئەبولبەختەری وتی: زەمعە ڕاستی وت؛ ڕازی نین بەوەی تێیدا نووسراوە و دانپێدانان ناکەین. موتعیمی کوڕی عەدی وتی: ئێوە دوو کەس ڕاستتان وت، و درۆی کرد ئەوەی جگە لەوەی وت؛ بێزاری دەکەین بۆ خوا لێی و لەوەی تێیدا نووسراوە. و هیشام کوڕی عەمرۆ شتێکی هاوشێوەی وت. ئەبووجەهل وتی: ئەمە کارێکە بە شەو بڕیاری لێدراوە و لە شوێنێکی تر جگە لەم شوێنە تێیدا ڕاوێژ کراوە. ئەبوتالب لە لایەکی مزگەوتدا دانیشتبوو؛ هاتبوو لایان چونکە خوا پێغەمبەرەکەی ﷺ ی لە کاروباری سەحیفەکە ئاگادار کردبوو، و ئەڕەزەی بۆ ناردبوو کە هەموو ئەوەی تێیدا بوو لە ستەم و پچڕاندن و زوڵم خواردبووی، تەنها ناوهێنانی خوای عەززە و جەلل نەبێت؛ ئەمەی بە مامی ڕاگەیاند، و ئەبوتالب چووە لای قوڕەیش و پێی وتن برازاکەم وای وتووە و وای؛ ئەگەر درۆزن بێت لەنێوانتان و ئەودا دەتبهێڵینەوە، و ئەگەر ڕاستگۆ بێت لە پچڕاندن و ستەمەکەمان دەگەڕێنەوە. وتیان: دادپەروەری کردیت. دوای ئەوەی قسە لەنێوان خەڵکەکە و ئەبووجەهلدا سووڕایەوە، موتعیم هەستا بۆ سەحیفەکە بیداتەوە، و بینی ئەڕەزە خواردبووی تەنها (باسمک اللهم) نەبێت، و ئەوەی تێیدا لە ناوی خوا بوو نەخواردبووی. پاشان سەحیفەکە هەڵوەشێنرا و پێغەمبەری خوا ﷺ و ئەوانەی لەگەڵی بوون لە شیعب دەرچوون؛ و موشریکەکان ئایەتێکی گەورەیان لە ئایەتەکانی نوبووەتەکەی بینی، بەڵام وەک خوا دەربارەیان هەواڵی داوە: (وَإِن يَرَوْا آيَةً يُعْرِضُوا وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ) لەم ئایەتە گەڕانەوە و کوفریان بۆ کوفری زیاد کرد.