داواکاریی قوڕەیش لە ئەبوتالب کە پێغەمبەری خوا ﷺ لەوان دوور بخاتەوە

پێغەمبەری خوا ﷺ لە هەموو دۆخێکدا بانگی بۆ خوای گەورە دەکرد؛ شەو و ڕۆژ، نهێنی و ئاشکرا؛ هیچ شتێک لێی نەدەگەڕاندەوە و ڕایناگر و ڕێگری نەبوو. شوێنی خەڵکی دەکەوت لە ئەندییە و کۆبوونەوە و مەحەفیل و وەرزەکان و وەقەفەکانی حەج؛ هەر کەسێکی دەبینی لە ئازاد و کۆیلە، لاواز و بەهێز، دەوڵەمەند و هەژار بانگی دەکرد. کافری خێڵەکەی لە موشریکانی قوڕەیش دەستیان بەسەردا و بەسەر شوێنکەوتووانیدا سەپاند؛ تەنانەت لە سەختترین کەسەکان بەرامبەری مامی ئەبولەهەب و هاوسەرەکەی ئوم جەمیل حەممالەتولحەتەب بوون — ئەروا کچی حەربی کوڕی ئومەییە خوشکی ئەبوسوفیان. مامی ئەبوتالب کوڕی عەبدولموتتەلیب میهرەبانی پێی دەکرد و چاکی پێ دەکرد و بەرگریی لێ دەکرد و دژی خێڵەکەی لەمەدا دەوەستا؛ هەرچەندە لەسەر ئایینی ئەوان بوو. بەردەوامبوونی لەسەر ئایینی خێڵەکەی لە حیکمەتی خوای گەورە بوو و لە پاراستنی کە بۆ پێغەمبەرەکەی دروستی کردبوو؛ چونکە ئەگەر ئەبوتالب موسڵمان بوایە لای موشریکانی قوڕەیش ڕێز و قسەی نەدەما و نەدەترسان و ڕێزیان لێ نەدەگرت. خاوەنانی سیرە دەگێڕنەوە کە قوڕەیش هاتنە لای ئەبوتالب و وتیان: «برازاکەت لە ئەندییە و مزگەوتماندا ئازاری داوین، لێمانی دوور بخەرەوە». وتی: «ئەی عەقیل، بڕۆ محەممەدم بۆ بهێنە»، لە نیوەڕۆدا لە گەرمای سەختدا هێنا. کاتێک هاتە لایان وتی: «ئەم ئامۆزایانت دەڵێن لە ئەندییە و مزگەوتیاندا ئازاریان دەدەیت؛ لە ئازاردانیان بوەستە». پێغەمبەری خوا ﷺ چاوی هەڵبڕی بۆ ئاسمان و فەرمووی: «ئەم خۆرە دەبینن؟» وتیان: «بەڵێ». فەرمووی: «من ناتوانم وازی لێ بهێنم زیاتر لەوەی کە بتوانن شەعلەیەک لێی هەڵبگرن». ئەبوتالب وتی: «سوێند بە خوا برازاکەم هەرگیز درۆی نەکردووە، بگەڕێنەوە».