موسڵمانبوونی عومەر رضي الله عنه

تیرمزی لە سونەنەکەیدا لە عەبدوڵڵا کوڕی عومەر رضي الله عنهما دەگێڕێتەوە کە پێغەمبەری خوا ﷺ فەرمووی: «ئەی خوا ئیسلام بە خۆشەویستتری ئەم دوو پیاوە بۆ خۆت بەهێز بکە؛ بە ئەبوجەهل یان بە عومەر کوڕی خەتتاب» — و خۆشەویستتریان بۆی عومەر بوو. خاوەنانی سیرە دەگێڕنەوە کە عومەر ڕۆژێک دەرچوو شمشێرەکەی لەسەر شان بوو دەیویست کۆتایی بە پێغەمبەر ﷺ بهێنێت؛ پیاوێک بینی و وتی: بۆ کوێ دەڕۆیت ئەی عومەر؟ وتی: دەمەوێت محەممەد بکوژم. وتی: چۆن لە بەنوو هاشم و بەنوو زوهرە دڵنیایت کاتێک محەممەدت کوشت؟ عومەر پێی وت: وا دەبینم تۆش لە ئایین دەرچوویت و ئایینەکەت جێهێشتووە کە لەسەری بوویت. وتی: ئایا شتێکی سەیرتت پێ نیشان نادەم ئەی عومەر؟ خوشک و زاوات لە ئایین دەرچوون و ئایینەکەت جێهێشتووە کە تۆ لەسەری. عومەر چووە لایان؛ خەبباب کوڕی ئەڕەت لایان بوو، پەڕەیەکی پێبوو تێیدا سورەتی [طه] بوو دەیخوێندنەوە بۆیان. کاتێک خەبباب دەنگی عومەری بیست خۆی شارده‌وە لە ماڵەکە، و فاتیمە خوشکی عومەر پەڕەکەی داپۆشی؛ عومەر کاتێک نزیک بووبووەوە لە ماڵەکە خوێندنەوەی خەببابی بیستبوو. کاتێک چووە لایان وتی: ئەم وشەوشەینە چییە کە لای ئێوە بیستم؟ وتیان: تەنها قسەیەک بوو لەنێوانماندا. وتی: ڕەنگە ئێوەش لە ئایین دەرچووبن. زاوای پێی وت: ئەی عومەر، ئەگەر حەق لە غەیری ئایینەکەتدا بێت چی؟ عومەر هەڵیکوتایە سەر زاوای و بە سەختی پێی لێدا؛ خوشکەکەی هات و لەسەر مێردەکەی هەڵیگرت، بە دەستی لێیدا و ڕووخساری خوێناوی کرد. تووڕە وتی: ئەی عومەر، ئەگەر حەق لە غەیری ئایینەکەتدا بێت، شەهادەت دەدەم کە هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە خوا، و شەهادەت دەدەم کە محەممەد پێغەمبەری خوایە. کاتێک عومەر بێهیوا بوو و خوێنی خوشکەکەی بینی پەشیمان بوو و شەرم کرد و وتی: ئەم کتێبەم بدەنێ کە لایتانە بخوێنمەوە. خوشکەکەی وتی: تۆ پیسی، و تەنها پاکان دەستی لێ دەدەن؛ هەستە خۆت بشۆ. هەستا خۆی شت، پاشان کتێبەکەی گرت و خوێندییەوە: بسم الله الرحمن الرحیم — وتی: ناوە پاک و پاکژەکان. پاشان [طه] ی خوێندەوە هەتا گەیشتە قسەی: (إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي) وتی: چەند ئەم قسەیە جوان و بەڕێزە! محەممەدم بۆ نیشان بدەن. هاتە لای پێغەمبەر ﷺ و لای موسڵمان بوو، پاشان موسڵمانان لەگەڵی لە دوو ڕیزدا دەرچوون هەتا چوونە مزگەوت؛ کاتێک قوڕەیش بینییان خەمێکیان گرت کە وەک خۆی نەیبینیبوون.