تایملاینی سیرە

مُحَرَّم 7 ک.ھ.

خاوەنەکانی سیرە لە کاتەکەیدا جیاوازن؛ زۆرینە لەسەر ساڵی حەوتەمن. پێغەمبەر ﷺ بەیانی چووە خەیبەر و فەرمووی «اللە أکبر، خەیبەر وێران بوو». بە عەنوە گیران؛ سەفییە کچی حویەیی رضي الله عنها ئازاد کرا و هاوسەرگیری لەگەڵ کرا. جوولەکەکان لەسەر نیوەی بەرهەم لەسەر زەوی مانەوە.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَبِیع یەکەم 7 ک.ھ.

جابر رضي الله عنه دەڵێت پێغەمبەر ﷺ چووە زاتوڕڕیقاع و کۆبوونەوەی غەتەفانی بینی بەبێ شەڕ؛ نوێژی خەوفی کرد. ئەبوو مووسا دەڵێت بەهۆی پارچە قوماشەوە ناونرا کە لە قاچیان دەبەستن. غەزای موحاریب و بەنوو ثەعلەبەشە.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

جُمَادى یەکەم 8 ک.ھ.

پێغەمبەر ﷺ سێ هەزار جەنگاوەری نارد؛ سەرکردە زەید، پاشان جەعفەر، پاشان عەبدوڵڵا کوڕی ڕەواحە. لەگەڵ دوو سەد هەزاری ڕۆم و نەصارا ڕووبەڕوو بوون. هەر سێ سەرکردە شەهید بوون؛ خالید کوڕی وەلید ئاڵاکەی گرت و سوپاکەی کشاندەوە. ﷺ پێش هەواڵ شەهیدبوونیانی ڕاگەیاند.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

جُمَادى دووەم 8 ک.ھ.

دوای موئتە بوو؛ ناونرا چونکە نزیک ئاوی سەلسەل بوو. عەمرۆ کوڕی عاص رضي الله عنه بە سێسەد پیاو نێردرا. ئاگری قەدەغە کرد و شوێنپێی دوژمنی نەکردن؛ ﷺ ستایشی کرد. نوێژی بە تەیمموم کرد لە جەنابەتدا لە سەرمایەوە و ﷺ پێکەنی و شتی نەوت.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَمَضَان 8 ک.ھ.

موشریکەکان پەیمەنیان شکاند و هێرشیان کردە سەر خوزاعە حەلیفی ﷺ. لە ڕەمەزاندا بە دە هەزار کەس دەرچوو؛ ئەبوسوفیان ئیسلامی هێنا و ئاسایشی ڕاگەیاند بۆ ئەوەی بچێتە ماڵی یان مزگەوت. بتەکانی دەوری کەعبەی شکاند و نزیکەی نۆزدە ڕۆژ مانەوە.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

شَوَّال 8 ک.ھ.

دوای شوێنکەوتنی هەوازین لە ئەوتاس و نەخلە، ڕوویان کردە ثەقیف کە لە تایف قەڵا گیرابوون. لە سەحیحی موسڵیمدا گەمارۆکە چل شەو بوو. ﷺ فەرمووی دەگەڕێینەوە؛ قورس بوو بەسەریاندا؛ فەرمووی سبەینێ شەڕ بکەن؛ بریندار بوون پاشان فەرمووی سبەینێ دەگەڕێینەوە و دڵخۆش بوون.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

ذُو الْقَعْدَة 8 ک.ھ.

دوای نۆزدە ڕۆژ لە مەککە، هەوازین و ثەقیف لە حونەین کۆبوونەوە. لە یەکەم هێرش موسڵمانان کشانەوە؛ ﷺ بانگی کردن و عەبباسی بە دەنگی بەرز بانگ کرد. خاکی فڕێدایە ڕوویان و شکستیان هێنا. دیلەکانی حونەین شەش هەزار بوون؛ چوار موسڵمان کوژران.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَجَب 9 ک.ھ.

تەبووک لەنێوان وادی قولەرا و شامدایە. هاوەڵان لە خۆراک و ماڵ و وەسواری تەنگەتاو بوون؛ تەنانەت ناوکی خورمایان دەمژارد. ئامانج شەڕی ڕۆم بوو. سوپاکە سی هەزار بوو بەپێی ڕای ڕاجح؛ شەڕیان نەبینی و دوای بیست شەو گەڕانەوە.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية