تایملاینی ڕۆژمێری ئیسلام

رَمَضَان 7 ک.ھ.

غالب بە سەد و سی پیاو نێردرا بۆ بەنوو عەوال و بەنوو عەبد کوڕی ثەعلەبە. ئوسامە کوڕی زەید نەهیک کوڕی میرداسی کوشت دوای ئەوەی «لا إلە إلا اللە»ی وت؛ ﷺ تووڕە بوو و فەرمووی: ئایا دڵت کردەوە بزانی ڕاستگۆ بوو یان درۆزن؟

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

شَوَّال 7 ک.ھ.

یەسیر غەتەفانی کۆدەکردەوە بۆ هێرش بۆ مەدینە؛ عەبدوڵڵا کوڕی ڕەواحە بە سی سوار نێردرا و بانگی کرد بۆ سەرپەرشتی خەیبەر. یەسیر پەشیمان بوو و شەڕ بوو؛ قاچی بڕا و عەبدوڵڵا بریندار بوو؛ ﷺ تفی کردە برینەکەی و چاک بووەوە هەتا مرد.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

ذُو الْقَعْدَة 7 ک.ھ.

پیاوێک لە جوشەم بە ژمارەیەکی زۆر هاتبوو بۆ کۆکردنەوەی قەیس دژی موسڵمانان. ئەبوو حەدڕەد لەگەڵ دوو پیاو نێردرا؛ سەرکردەکەی کوشتن و خەڵکەکە ڕایانکرد و وشتر و مەڕی زۆریان برد.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

ذُو الْقَعْدَة 7 ک.ھ.

ئیبن عەبباس رضي الله عنهما دەڵێت کاتێک گەیشتنە مەککە تەبەی یەسریب لاوازی کردبوون؛ ﷺ فەرمانی ڕەمەلی سێ شوتی کرد بۆ ئەوەی موشریکەکان بەهێزیان ببینن. لەم عومرەیەدا هاوسەرگیری لەگەڵ مەیمونە رضي الله عنها کرد.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

ذُو الْحِجَّة 7 ک.ھ.

پێغەمبەر ﷺ ئیبن ئەبی عەوجاءی بە پەنجا پیاو ناردە لای بەنوو سولەیم بۆ بانگەوازی ئیسلام؛ وتیان پێویستمان پێی نییە و شەڕی سەختیان کرد. ئەبوو عەوجاء بریندار بوو و دوو پیاو لە دوژمن دیل کران.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

صَفَر 8 ک.ھ.

خالید رضي الله عنه دەڵێت خوا ئیسلامی خستە دڵی؛ لە حیودەیبەیە و عومرەی قەزادا کاریگەر بوو. نامەی ﷺ هات و هانی دا. لەگەڵ عوسمان کوڕی تەلحە و عەمرۆ کوڕی عاص کۆبوونەوە و هاتنە مەدینە و ئیسلامیان هێنا؛ ﷺ فەرمووی: ئیسلام ئەوەی پێش خۆی دەسڕێتەوە.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

صَفَر 8 ک.ھ.

پێغەمبەر ﷺ سەریای غالب بە دوو سەد پیاو ناردە شوێنی توشبوونی هاوەڵانی بەشیر لە فەدەک؛ لە بەنوو مورڕە ماڵاتیان گرت و کوشتنی لێ کردن.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَبِیع یەکەم 8 ک.ھ.

سەریای زاتوئەتلاح بە سەرکردایەتی کەعب کوڕی عومەیر بە پازدە پیاو نێردرا بۆ بەنوو قوزاعە کە بۆ هێرش کۆبووبوونەوە. بانگی ئیسلامیان کرد و وەڵامیان نەدایەوە؛ تیرئاویان کردن هەتا هەموویان کوژران جگە لە یەک پیاو کە لەنێو کوژراواندا بە زیندوویی ما بوو.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَبِیع یەکەم 8 ک.ھ.

بەنوو هەوازین چەند جار یارمەتی دوژمنانی موسڵمانانیان دابوو؛ شوجاع بە بیست و پێنج پیاو نێردرا بۆ سی لە لایەکی ڕوکبە. شەو دەڕۆیشتن؛ ماڵات و مەڕی زۆریان گرت و بەبێ شەڕ گەڕانەوە؛ پازدە شەو غایب بوون و پشکی هەر پیاوێک پازدە وشتر بوو.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

جُمَادى یەکەم 8 ک.ھ.

پێغەمبەر ﷺ سێ هەزار جەنگاوەری نارد؛ سەرکردە زەید، پاشان جەعفەر، پاشان عەبدوڵڵا کوڕی ڕەواحە. لەگەڵ دوو سەد هەزاری ڕۆم و نەصارا ڕووبەڕوو بوون. هەر سێ سەرکردە شەهید بوون؛ خالید کوڕی وەلید ئاڵاکەی گرت و سوپاکەی کشاندەوە. ﷺ پێش هەواڵ شەهیدبوونیانی ڕاگەیاند.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

جُمَادى دووەم 8 ک.ھ.

دوای موئتە بوو؛ ناونرا چونکە نزیک ئاوی سەلسەل بوو. عەمرۆ کوڕی عاص رضي الله عنه بە سێسەد پیاو نێردرا. ئاگری قەدەغە کرد و شوێنپێی دوژمنی نەکردن؛ ﷺ ستایشی کرد. نوێژی بە تەیمموم کرد لە جەنابەتدا لە سەرمایەوە و ﷺ پێکەنی و شتی نەوت.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَجَب 8 ک.ھ.

ئەبوو عوبەیدە بە سێسەد پیاو نێردرا بۆ چاودێری کاروانی قوڕەیش. خۆراکیان کەم بوو هەتا ڕۆژانە یەک خورما؛ گەڵای سەلەمیان خوارد بۆیە بە «سوپای خەبەت» ناونران. دەریا ماسی عەنبەری فڕێدا و بیست شەو لێیان خوارد؛ ﷺ فەرمووی ڕۆزییەکی خوایە.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

شَعْبَان 8 ک.ھ.

بەنوو غەتەفان لە خەزیرە — خاکی موحاریب لە نەجد — کۆدەبوونەوە؛ پێغەمبەر ﷺ ئەبوو قەتادە رضي الله عنه ی بە پازدە پیاو نارد؛ کوشتن و دیل و غەنیمەتیان کرد و پازدە شەو غایب بوون.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَمَضَان 8 ک.ھ.

کاتێک قوڕەیش پەیمەنی حیودەیبەیەیان شکاند، ﷺ بڕیاری چوونە مەککەی دا و دعا کرد چاو و هەواڵ بشاردرێتەوە. بۆ زیادکردنی شاردنەوە ئەبوو قەتادەی بە هەشت پیاو ناردە بەتنی ئیزەم؛ کاتێک زانی ﷺ چووە مەککە شوێنی کەوتن.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَمَضَان 8 ک.ھ.

موشریکەکان پەیمەنیان شکاند و هێرشیان کردە سەر خوزاعە حەلیفی ﷺ. لە ڕەمەزاندا بە دە هەزار کەس دەرچوو؛ ئەبوسوفیان ئیسلامی هێنا و ئاسایشی ڕاگەیاند بۆ ئەوەی بچێتە ماڵی یان مزگەوت. بتەکانی دەوری کەعبەی شکاند و نزیکەی نۆزدە ڕۆژ مانەوە.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَمَضَان 8 ک.ھ.

دوای فەتح ﷺ خالیدی نارد بۆ ڕووخاندنی عوززا — گەورەترین بتی قوڕەیش و کینانە لە نەخلە. یەکەمجار ڕووخاندی و شتی نەبینی؛ ﷺ فەرمووی نەتڕووخاندووەتەوە. گەڕایەوە و ژنێکی ڕەشی کوندەسەری بینی و بە شمشێر دوو پارچەی کرد؛ ﷺ فەرمووی ئەوە عوززا بوو.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

رَمَضَان 8 ک.ھ.

عەمرۆ نێردرا بۆ ڕووخاندنی سواع — بتێکی هوزەیل لە ڕوحات. سادین وتی ناتوانیت؛ عەمرۆ شکاندی و خەزنەکەیان خاڵی بوو؛ سادین وتی: ئیسلامم بۆ خوا هێنا.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

شَوَّال 8 ک.ھ.

دوای ڕووخاندنی عوززا ﷺ خالیدی نارد بۆ بانگەوازی ئیسلام نەک شەڕ. وتیان «سەبأنا» و خالید وەک گاڵتە لێی تێگەیشت و کوشتن و دیلکردنی کرد. عەبدوڵڵا کوڕی عومەر ڕەتی کردەوە؛ ﷺ دووجار فەرمووی: ئەی خوا لەوەی خالید کردووە بێزارم. عەلی نێردرا بۆ دیە.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

شَوَّال 8 ک.ھ.

دوای شوێنکەوتنی هەوازین لە ئەوتاس و نەخلە، ڕوویان کردە ثەقیف کە لە تایف قەڵا گیرابوون. لە سەحیحی موسڵیمدا گەمارۆکە چل شەو بوو. ﷺ فەرمووی دەگەڕێینەوە؛ قورس بوو بەسەریاندا؛ فەرمووی سبەینێ شەڕ بکەن؛ بریندار بوون پاشان فەرمووی سبەینێ دەگەڕێینەوە و دڵخۆش بوون.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية

ذُو الْقَعْدَة 8 ک.ھ.

دوای نۆزدە ڕۆژ لە مەککە، هەوازین و ثەقیف لە حونەین کۆبوونەوە. لە یەکەم هێرش موسڵمانان کشانەوە؛ ﷺ بانگی کردن و عەبباسی بە دەنگی بەرز بانگ کرد. خاکی فڕێدایە ڕوویان و شکستیان هێنا. دیلەکانی حونەین شەش هەزار بوون؛ چوار موسڵمان کوژران.

سەرچاوە: الموسوعة التاريخية — الدرر السنية